Een paar weken voor vertrek krijg ik een mailtje van IBO-Nederland. Het sociale project in Petrowo kan dit jaar helaas niet doorgaan. Het project wordt verplaatst naar Dalbok Dol. Een klein bergdorpje in het midden van Bulgarije, vlakbij de stad Troyan. Hier staat een tehuis voor gehandicapte kinderen en jongeren waar ik 3 weken mag gaan werken.

Op naar Bulgarije
Op 1 augustus is het zover. Diep in de nacht ga ik op weg naar Schiphol, met als bestemming de rood-witte kubus, ofwel het meeting point. Hier ontmoet ik mijn projectgenootjes en onze groep van 5 Nederlandse meiden is compleet. We worden uitgezwaaid door Pascale van de IBO-Nederland en onze reis kan beginnen!
We vliegen via Zurich naar Sofia. Hier aangekomen worden we opgehaald door de zoon van de directrice van het tehuis. Hij heeft meteen de eerste verrassing voor ons in petto. We kunnen vandaag nog niet richting Dalbok Dol, maar moeten een nachtje in Sofia blijven. We worden gedropt in een hostel, midden in het centrum van de stad. We maken van deze gelegenheid dan maar meteen gebruik om Sofia te verkennen. Als een stel Japanners doorkruisen we in no-time het oude gedeelte van de stad en maken we de ene foto naar de andere. We hebben immers maar één avond en er is van alles te zien.
De volgende ochtend worden we op de bus naar het tehuis gezet. Het is nog een redelijk lange rit, misschien niet qua afstand, maar de weg wordt steeds smaller, de bergen hoger en het wegdek slechter. We rijden een bos uit en ineens stopt de bus. Alwéér een stop. Tot één van ons naar links kijkt en het tehuis herkent van plaatjes op internet. (Waar Google al niet handig voor is). Hé, dit is het meiden, we zijn er! Een ontvangstcomité van kinderen en wat personeel staat nieuwsgierig bij het vrolijk blauw-geel geverfde hek te kijken.

De eerste week
Vol energie en enthousiasme lopen we het tehuis in om te vragen naar ons werk. Wat mogen we doen?? Het personeel heeft geen idee. I don’t know. Tomorrow. Relax.
De directrice is nog enkele dagen afwezig en zij zou weten wat wij moeten doen. Mwa, dat relaxen vinden wij nog niet zo hard nodig, dus we spelen wat met de kinderen die buiten zijn. Balspelletjes, zakdoekje leggen, bellen blazen, ballon hooghouden… We proberen iedere keer wat nieuws te verzinnen. Wat denk je van kegelen met lege waterflesjes die we op onze kast sparen?! Bij elke maaltijd krijgen we een waterflesje en ja, dat aantal lege flesjes loopt dan aardig op. Het is een foto waard! Kijk eens, wij stapelen geen bierkratten zoals op de camping, maar waterflesjes ;)!
Naast het werk hebben we veel leestijd, slaaptijd, zwemtijd, wandeltijd, ijsjeskooptijd, cafétijd en nog veel meer relaxtijd. We bewonderen de ezel, het paard dat de berg op sprint met een kar vol hooi, oude vrouwtjes die als geodriehoekjes (in 90 graden) lopen, kuddes schapen, geiten en koeien, het riviertje en het plaatselijke voetbalteam.
Iedere avond is het tijd voor schnaps, ofwel de Rakija die rijkelijk vloeit en bier. ‘Drink now, sleep later’ is het motto. We gaan naar het café met de plaatselijke jeugd en de jongeren uit het tehuis. Zo leren we steeds meer mensen in het dorp kennen. Met sommigen hebben we interessante gesprekken, met anderen is het handen en voeten taal en vooral veel ‘nazdrawe’, wat proost betekent.

De tweede week
Alweer een verrassing. Een invasie van Fransen en Bulgaren strijkt neer op het terrein van het tehuis. De tentjes worden opgezet en ineens zijn we 16 vrijwilligers rijker.
De Fransen zijn scouts, de Bulgaren zijn van de organisatie Outward Bound. Ze komen hier om 5 dagen activiteiten met de kinderen en jeugd te doen. Allerlei spelletjes, maar vooral veel teambuilding en gesprekken.
 Op dinsdag en woensdag worden de touwen in de boom gebonden en mogen de kinderen en jongeren uit het tehuis de boom in klimmen en abseilen (een soort van). Dit vinden ze geweldig! Vooral voor de jongeren die in een rolstoel zitten is dit een hele ervaring en ze genieten hier dan ook volop van.

Donderdag is de grote dag. We gaan met een bus en bijna iedereen van het tehuis en alle vrijwilligers de bergen in. In het National Park Central Balkan gaan we wandelen. Hiervoor hebben we speciale bergrolstoelen met 1 wiel, die door 2 vrijwilligers begeleid moet worden. 1 Duwt, de ander trekt. Het is een super mooie dag! De jongeren in de rolstoel zijn nog nooit in de bergen geweest, dus dit is voor hen een hele belevenis. Alleen de busrit ernaartoe is al hartstikke leuk! Het is het hoogtepunt van de week, letterlijk en figuurlijk ;)!

De derde week
De rust rondom het tehuis is wedergekeerd. De andere vrijwilligers zijn vertrokken en er is weer ruimte in de eetzaal om te eten. We wandelen met de jongeren in een rolstoel, tennissen met de rolstoelers, tafeltennis, zwemmen met de jongeren uit het tehuis, met hen naar het café, wat onkruid plukken…

Uitstapjes
Ons eerste uitstapje is met de taxi naar het zwembad. Hier liggen we de hele dag, om vervolgens als knalrode kreeften terug te keren naar het tehuis. De kinderen kijken ons vreemd aan. Rood??? Onze hoofden zijn bruin. Dat is niet goed hoor! Verder gaan we een dag naar Troyan monastery. Een mooi klooster. Omdat het dit weekend bedevaart is, is er een braderie. Er zijn enkele jongeren uit het tehuis met hun zelfgemaakte schilderijen en keramiek. Vol trots laten ze ons hun werk zien. Het is heel mooi!
Troyan zelf wordt ook bezocht. Onze directrice rijdt ons ernaartoe. Een vrolijke, gezellige vrouw. Ze vertelt ons over de Rakija (je zou d’r bijna alcoholist van worden ;)) en Holland waar ze eens was en een kaasboerderij bezocht!
De laatste week vertrekken we naar de Zwarte Zee. We zitten in Varna. Van hieruit bezoeken we Nesebar. Een dag voor vertrek naar Nederland doorkruisen we Bulgarije met de bus. We gaan van Varna naar Sofia om nog één dagje in Sofia rond te lopen.

En dan is het tijd voor het afscheid. De reis zit er weer op. We hebben het samen erg gezellig gehad en ook in het tehuis was het, ondanks het gebrek aan veel werk, erg leuk! We hebben lieve kinderen en geweldige jongeren leren kennen en een supertijd met hen gehad! Het afscheid valt dan ook zwaar en er worden druk mail- en skypeadressen uitgewisseld.

Dit was mijn 4de project met IBO-Nederland en alweer was het een ontzettend leuke, interessante, leerzame ervaring. Ieder project heeft wel iets wat het zo bijzonder maakt. Het werk, de lokale bevolking, het land, de cultuur, de uitstapjes, de groep… IBO werkt gewoon verslavend! Volgend jaar weer?! Ciao!

Wat is er beter tegen een oranje voetbaltrauma dan een IBO-project in een onbekend land? Een dag na de WK-nederlaag Spanje-Nederland worden we (3 Nederlanders) opgehaald op Wroclaw airport door een vrolijke medewerkster van Tratwa, de stichting waarvoor we ons 3 weken zullen inzetten met nog  6 Belgen en een Duits meisje. Het  ambitieuze project : een oud tramdepot opknappen tot jeugdcentrum incl. poppodium, restaurant en hostel. 

Tussendoor maken we ook het kleine parkje naast het kantoor van Tratwa weer enigszins toonbaar, door samen met de lokale kinderen het afval op te ruimen & te tuinieren. Meestal beginnen we relaxt zo tegen 9.30 uur met een dagoverleg en werken dan tot ca 13.30u (lunch) om vervolgens tot 18 uur door te gaan. Op vrijdag en bij andere geplande activiteiten stoppen we al vroeg in de middag. De eerste werkweek is behoorlijk pittig, met veel afbreekwerkzaamheden (met 3 meiden een muur uitbikken geeft toch wel een kick…iets minder is dat alle bakstenen en betonblokken daarna 2 etages naar beneden richting container moeten worden gesleept..). Later  ook nog wat ‘opbouw’ gedaan (verven, stuccen, gipsen) en één kamer nagenoeg klaar gemaakt voor gebruik. De Poolse medewerkers waren erg vriendelijk en bezorgd, (weekend)tripjes werden tot in de puntjes voor ons voorbereid en er werden goede werkinstructies gegeven. We kookten meestal zelf uitgebreid (interessante slow-cooking ervaring met een 2-pits elektrisch kookstel..), maar werden ook een aantal keer getrakteerd op Poolse specialiteiten zoals knalroze soep (!), huisgemaakte schnitzels en zuurkoolschotel.

Na het werk gingen we soms het stadje in, voor een rondleiding, kanoën over de kanalen, een fotosessie met de dwergpopulatie van Wroclaw of simpelweg een pivo…  Wroclaw is een erg gezellige (studenten)stad met een mooi plein & veel terrasjes/cafeetjes. Het eerste weekend zijn we naar Auschwitz-Birkenau en Krakow gegaan. Auschwitz is bijzonder indrukwekkend, vooral de omvang van het terrein en de enorme stapels achtergebleven kleding en schoenen bezorgden me koude rillingen. Niet iets wat je licht vergeet. Krakow daarentegen is een charmant klein stadje, waar we werden rondgeleid door student Pjotr en het goed uitgaan was.  Het tweede weekend was er een uitstap naar het Sudeten gebergte. Helaas konden we daar door het slechte weer niet veel actiefs doen, maar het was wel erg gezellig in de locale kroeg ;-). Bij de afscheidsbbq kregen we allemaal een persoonlijk cadeautje & werd er al een afspraak gemaakt voor een reünie bij de opening van het jongerencentrum. A lot of work is still to be done (er zullen nog wel een stuk of 5 bouwprojecten tegenaan moeten worden gegooid voor het allemaal af zal zijn..) maar het was zeker een erg gezellig en zinvol project!

Dit jaar ben ik naar een IBO-project in Oekraïne geweest, Drohobych, een stadje met ongeveer 80.000 inwoners op 100 km van L’viv. Ik had ervoor gekozen om als vrijwilliger te werken in een rehabilitatiecentrum voor alcohol en drugsverslaafden. Ik kende niemand van de andere deelnemers, drie Nederlandse jongens, maar bij aankomst op Venlo centraal, vanaf waar we vertrokken, was meteen duidelijk dat dit wel goed zou komen. We waren van dezelfde leeftijd en allen gemotiveerd en benieuwd naar het leven in Oekraine. Bij aankomst op de luchthaven van L’viv werden we door onze projectleider opgehaald, Andriy, 21, deze werkte voor een vrijwilligersorganisatie (Caritas) die zich inzet voor onder andere: gehandicapten, kinderen van immigranten en alcohol- en drugsverslaafden. Het rehabilitatiecentrum was gelegen op een oude militaire raketbasis, het lag erg afgelegen midden in een bos (bereik voor de mobiele telefoon was er slechts af en toe), de sporen uit de Sovjettijd waren nog duidelijk zichtbaar. Een vreemd idee dat vanaf hier raketten stonden gericht op West-Europa. Het terrein was pas sinds 2 jaar in gebruik als rehabilitatiecentrum, er moest nog veel gebeuren aan de verschillende gebouwen die op het terrein stonden.

Er werd ons uitgelegd dat dit meestal door patiënten van het centrum gebeurde (werktherapie) en dat wij ze hierbij zouden assisteren. Onze projectleider was de enige op het terrein die Engels sprak, wat soms tot moeilijke situaties leidde als deze niet in de buurt was, gelukkig konden we ons meestal wel verstaanbaar maken met behulp van handen en voeten. Het ontbijt bestond uit Kasha, een soort waterige pap in verschillende (smakeloze) smaken, toen we bij vertrek grapten of we het recept hiervan mee mochten nemen naar Nederland, kregen we van de kok een groot pak in handen gedrukt. Het eten was erg sober, fruit hebben we in 2 weken nauwelijks gezien, af en toe kregen we wat toegestopt van de cliënten, die het gevoel hadden dat het weinige dat ze hadden, gedeeld moest worden met de Hollandse vrijwilligers. Het werk varieerde van schuren en verven tot een fundering uitgraven en cement storten. Zodra de baas zijn hielen van de werkvloer had gelicht, werd ons door verschillende patiënten ‘Spakonje, spakonje’ (rustig, rustig!) in gefluisterd, waarom zouden we vandaag doen wat morgen ook nog kan? Elke avond om 20:00 hadden de patiënten een dagevaluatie, hierin werd besproken hoe ieder zich voelde, dit was onderdeel van de therapie. Hierna werd er meestal getafeltennist, de patiënten ontwikkelen zich als ware kampioenen, omdat er verder op het terrein niet veel te doen is. Elke avond probeerden we van deze Oekraïense professionals te winnen, wat slechts een enkele keer lukte. We besloten om aan het eind van deze 2 weken als afscheidscadeautje tafeltennisbadjes te kopen, omdat deze wel toe waren aan vernieuwing. Het contact in de groep was goed, omdat we maar met z’n vieren waren, waren we erg op elkaar aangewezen, mede door onze geïsoleerde ligging hadden we ook veel contact met de cliënten, degenen die een weinig Engels spraken waren erg geïnteresseerd in ons leven in Nederland, maar meestal moest onze projectleider er aan te pas komen om een fatsoenlijk gesprek te kunnen voeren.

In het weekend was er voor ons een uitje naar de bergen georganiseerd, we gingen samen met onze projectleider, een aantal andere Oekraïense vrijwilligers, 5 patiënten en de consultant naar een geïmproviseerd kamp. De meeste patiënten leefden helemaal op, je kon zien dat ze erg blij waren om eens van het terrein af te komen, ze waren in maanden niet weggeweest, en moesten in totaal 1 jaar in het centrum blijven. Twee weken is te kort om van grote betekenis te kunnen zijn, maar als je merkt dat de mensen waarvoor je komt het erg op prijs stellen dat je er bent, heb je eigenlijk al meer dan genoeg gedaan. Naast dat je iets goeds doet voor andere mensen, zie je het land op een andere manier dan waneer je het bezoekt als toerist. Bij vertrek werden we door alle patiënten uitgezwaaid, e-mail adressen werden uitgewisseld met de vraag of ze af en toe een e-mail konden sturen, om het Engels te oefenen. Volgend jaar weer een andere bestemming!

Woensdag was een echte klimdag. Op die dag hebben hebben we drie torens beklommen en de grootste heuvel van de omtrek. Op de heuvel hebben we een drankje genuttigt op het hoogste punt van Heillbron.

  Als U2 fan wist ik dat U2 op dinsdag 10 augustus in het vlakbij gelegen Frankfurt zou  optreden. In Nederland had ik op internet gekeken en het bleek dat er nog een paar kaarten over waren! Na wat rond te hebben gevraagd bleek dat Sandra  uit Duitsland graag mee wilde gaan. Na wat geprobeerd te hebben via het internet en de telefoon, bleek dat ze gewoon bij de lokale tourist info kaartjes verkochten. Vrijdag na het werk zijn we meteen naar de Tourist Info gegaan en het bleek dat er nog kaartjes over waren! We hebben daar 2 zitplaats kaartjes gekocht voor het concert van U2 in Frankfurt in de Commerzbank Arena!

Na deze geweldige start van het weekend gingen we naar het Auto & Technik museum in Sinnsheim. Dat was boven verwachting leuk, omdat er veel grote vliegtuigen waren en mooie Amerikaanse auto’s uit de jaren 50. Verder was er veel materiaal te vinden uit de Tweede Wereldoorlog wat mij persoonlijk veel interesseert.

Omdat iedereen vervolgens zijn eigen weg ging in het weekend waren Jan en ik nog over. Gelukkig was een medewerker van Bauorden Duitsland zo vriendelijk om ons in contact te brengen met een andere bouworde groep vlakbij, namelijk in Ludwigshafen. Wij hebben met hun het weekend doorgebracht.  Op zaterdag zijn we naar Heidelberg gegaan waar we hebben rondgekeken in een mooi kasteel en uitgerust in een park.
Zondag hebben we het rustig aan gedaan en zijn we wezen “chillen” in een park in Mannheim.

Na een week verven was het maandag tijd voor wat ander werk: voor de nieuwe bewoners meubels in elkaar zetten! We mochten voor de nieuwe bewoners hun meubels in elkaar zetten. De meubels waren niet van hoge kwaliteit, dus het was een hele uitdaging om die in elkaar te zetten. Uiteindelijk was het karwei op dinsdag geklaard.

En toen was op dinsdag 10 augustus  de grote dag! Ik ging samen met collega Sandra naar U2! Om 21.00 was het zover en begonnen ze te spelen! Na een schitterende instrumentale intro sloot U2 “das Rockspektakel” af met Moment of Surrender waarin de slachtoffers van de Loveparade werden herdacht. Het was een legendarische en fantastische avond die ik nooit zal vergeten!
Na woensdag in alle vroegte de trein te hebben gepakt waren we weer op tijd om aan de slag te gaan met verven van het andere huis.
Na een geslaagde twee weken begonnen we vrijdag met onze laatste werkdag. Na de laatste beetjes te hebben afgerond werd er ter eren van ons een feestelijke BBQ georganiseerd! Het was erg gezellig en tijdens de BBQ hebben we de “Locals” bedankt voor alles door middel van een kaartje met al onze namen erop. Wij kregen een handdoek als herinnering aan de tijd daar. Zaterdag was het een dag van afscheid nemen. Na de tas te hebben ingepakt namen Miriam en ik rond 11 uur afscheid en liepen we naar de trein. Na een soepele reis kwamen we in de avond aan in Nederland en zat onze vakantie met Bouworde er op.

Al met al was het een leerzame en fantastische tijd in Duitsland en ik ben van plan om volgend jaar weer op reis te gaan metIBO-Nederland!

Deze zomer ben ik twee weken naar Tsjechië geweest, met IBO. Het was de eerste keer dat ik zoiets ging doen, dus dat was best spannend. Ik wist ook niet zo goed wat ik moest verwachten.Op de eerste dag zei een Spaans meisje tegen mij: ‘Once you have done summerworkcamp, you want to do it again, it’s addictive.’
Toen was ik net aangekomen, en wist nog van niks, dus ik had zoiets van: we zullen wel zien. Maar toen we die avond bij het kampvuur zaten, had ik eigenlijk al het gevoel dat ze wel eens gelijk kon hebben.

Ik voelde me vanaf het begin al helemaal thuis in de groep en op het project. Het voelde alsof ik daar al heel lang was. De contacten met de anderen uit de groep waren super, erg veel gezelligheid, en veel mensen met dezelfde interesses als ik!

Ik had een vrij dik leesboek meegenomen, voor het geval dat…
Maar ik heb geen letter gelezen.
Ik heb die twee weken alleen maar lopen genieten. En ik had na 2 dagen al besloten dat ik dit volgend jaar weer ga doen. Het Spaanse meisje had gelijk: het is verslavend.
Ik heb de vakantie van mijn leven gehad!

In 2000 hebben regeringsleiders van 189 landen internationale afspraken gemaakt: vóór 2015 moeten armoede, ziekte en honger ver teruggedrongen zijn. Dit is vertaald in acht concrete doelen: de millenniumdoelen. Dit jaar ben ik als enige Nederlandse vrijwilliger met dertien Belgen naar Rwanda geweest om me daar voor in te zetten. Het was leuk om na 9 jaar met IBO-Nederland mee te gaan, om de 10 jaar te evenaren in Rwanda.
We hebben in Matyazo Butare een kraamkliniek uitgebreid voor Soeur Anne-Marie. Hier hebben we ons op twee doelen gericht, namelijk: afnemen van de kindersterfte bij geboorte en minder overlijden tijdens de bevalling.

We zijn begonnen met het uitgraven van de fundering en hebben deze tot twee meter hoog opgebouwd. We hadden we een jonge groep die nog niet vaak  of nog nooit in Afrika waren geweest. Wel een leuke uitdaging, de lokale mensen die ons hielpen spraken soms Frans en natuurlijk Kinyarwanda; de lokale taal. We probeerden uit te zoeken wie Hutu en wie Tutsi was, maar dat is voor ons moeilijk te onderscheiden. Zoals bij de meeste projecten waren de weekeinden erg leuk. We hebben onder andere safari’s gedaan.

Ik heb nog in het ziekenhuis gelegen omdat er een steen tegen mijn been rolde en dat moest gehecht worden. Nadat ik met een plaatselijke verdoving en hechtingen klaar was en geen krimp had gegeven van de pijn, was het eerste wat zij vroegen of wij ‘’blanken’’ geen pijn voelden…! Interessant om die cultuurverschillen te ervaren.

Volgend jaar weer!

Een middeleeuws kasteel temidden van een eindeloos groen landschap in midden Frankrijk. Bijgebouwen gehuld in stof en spinnenweb. Dokter Erik die deze plek wil omtoveren tot een luxe vakantie- en revalidatieverblijf voor bejaarden. Kortom, het toneel voor ”Team Herman” om zijn bouw- en klusexpertise tot uitvoer te brengen. Acht Vlamingen en drie Nederlanders gingen deze uitdaging aan. De prijs: heerlijke Bourgondische maaltijden van gastvrouw Frieda, coaching door de gepensioneerde ingenieur Herman (temidden op de foto) en een volksdansbal in het gezelligste stadje van la France: Pouzy. Een tweeweeks verblijf op deze prachtige locatie bleek niet voor doetjes! Diverse malen per week arriveerden vrachtwagens met astronomische hoeveelheden houten planken en pakketten isolatiemateriaal die van de weg tot aan het landgoed versleept dienden te worden. Gewapend met helm, mondkapjes, schroeven, boren en cirkelzagen besteeg het team de hoge bijgebouwen om vanaf stellingen delen van het dak te isoleren en hieraan houten planken te bevestigen. Een basis werd gelegd voor een compleet nieuwe verdieping. In de vrije tijd dook de inmiddels zeer gespierde bouwploeg het zelf gekluste zwembad in en leenden de donkere avonden zich uitstekend voor het populaire nachtspel Weerwolven. Ook een bezoek aan het plaatselijke zwembad -de heren in strakke zwemslip!- en de markt vulden de schaarse vrije uurtjes. Twee zware, maar gezellige weken werden afgesloten met een lange hike door de Franse landerijen naar de dichtstbijzijnde pizzeria en -met dank aan de IBO bus die onverwachts als lift fungeerde!- een middeleeuws festijn. Daar op de dansvloer, met het stof nog in de haren en het eelt op de handen, op de volksklanken van de locale troubadours beleefde “Team Herman” zijn laatste gloriemoment!

Tegels leren leggen, een geweldige projectleider, lieve gastvrije Roemenen, dansende gipsy’s, vers gebakken cake eten, een cultuurshock en een kijkje in het leven van een 16-jarige Roemeense jongen. Een verslag van een heel bijzondere, waardevolle week op een IBO-project in Roemenie.
 
Begin juli vertrok ik samen met Dianne naar Roemenie om te gaan helpen bij een familie in Rhegin in Roemenie.  Ik ben maar kort op het project geweest, maar heb in een korte tijd echt een band met de bevolking opgebouwd. Na een treinreis van tien uur vanaf Boekarest door het mooie Roemeense landschap was er de kennismaking met de familie, de projectleider en de andere deelnemers. Het was ondertussen elf uur ’s avonds en we kregen een complete maaltijd opgediend. Huragio, de jongste van de drie zoons van Veronica en George en de enige die nog thuis woont, vertaalde vragen van zijn ouders voor ons. Het is erg leuk om te merken dat je ondanks een taalbarriere toch met mensen die je niet kunt verstaan, ontzettend kunt lachen.  . De volgende dag was er markt en een festival in de stad en daar zijn we wezen kijken.
 
Van maandag tot en met donderdag hebben we gewerkt. Boven hebben we vinyl gelegd en beneden hebben we de keuken, trap en gang voorzien van vloertegels. Ik ben niet bepaald de handigste, maar nadat onze projectleider Wilfried het een paar keer had voorgedaan en met hier en daar een aantal tips is het mij gelukt om tegels te leggen. De standaarden voor het bouwen van huizen liggen heel anders dan in Nederland. Waar we in Nederland regels hebben, hebben ze in Roemenie… geen regels.

Normaal gesproken zou een vloer waterpas zijn, zodat er een vlakke vloer kan worden in gelegd. In Roemenie hecht men hier niet zo veel waarde aan. Met hier en daar een extra klodder cement zijn we erin geslaagd om naar Roemeense standaarden vrij vlakke vloer te leggen. Als ik aan Wilfried vroeg hoe ik iets het best kon oplossen zei hij vaak achter de oplossing ‘It’s Romanian style’. Ik merkte bij mezelf dat ik eerst wel even moest wennen aan de Romanian style. Als Nederlander ben ik toch gewend dat zaken meestal perfect moeten zijn en dat overal regels aan verbonden zijn. Na een aantal dagen kon ik de Romanian style erg waarderen. Want wat is nu belangrijker, lol in het leven of een rechte vloer? Ondanks de armoede lachen de Roemeense mensen veel en maken ze veel plezier. De zelfgemaakte alcoholische versnaperingen vloeien hier rijkelijk bij. We hebben dit meegemaakt op woensdagavond toen we met de auto naar de boerderij van de broer van Veronica zijn geweest om voor een traditionele maaltijd. Na een rondleiding op de boerderij waar een paar varkens en koeien tot hun knieeen in de modder stonden, kregen we een zeer sterk ruikend goedje voor ons neus. De uitdrukkingen op de gezichten om mij heen waren hilarisch. Dat spul moest wel heel sterk zijn. Als je het op had kreeg je meteen nieuwe dus ik besloot om mijn glaasje maar vol voor me te laten staan en van de heerlijke vers gebakken Roemeense cake te genieten die op tafel stond. Ik was al bijna vol van de lekkere cake toen de maaltijd op tafel kwam. Mamaliga. Dit is maismeelpap met kaas. Het was even wennen, maar toch wel erg lekker. Na nog meer zelfgemaakte cake en alcoholische drank (ik vraag me af of je het nog wel drank kunt noemen met zo’n hoog alcoholpercentage) gingen de voetjes van de vloer. Dianne en ik kregen een traditioneel kledingstuk aan en in de keuken dansten we heel wat rondjes.
 
Donderdag werden we na onze laatste werkdag verrast met een optreden van Gipsy’s. In de buurt waar het gezin woont wonen erg veel gipsy’s. Er is zelfs een straat waar ze de hele dag op straat hangen. De straat is altijd vol met mensen. Erg bijzonder om te zien. George is pastoor en de kerk staat naast het huis waar we aan mee hebben geholpen. Als het huis af is, wil de familie in de toekomst gipsykinderen op gaan vangen die geen ouders meer hebben. Tijdens het optreden van de gipsy jongeren werden we ook uitgenodigd om mee te dansen. Het was een gezellige bedoeling! Na het optreden kregen we een certificaat en een cadeautje als dank. In het cadeautasje zaten Roemeense benodigheden om een drankje te drinken en een waterflesje. Al snel kwamen we erachter dat dit waterflesje vol zat met zelfgemaakte drank. Vrijdagmorgen om 4 uur vertrokken de andere deelnemers van het project en Wilfried weer naar Oostenrijk. Vrijdagmorgen had ik een gesprek met Huragio, de 16-jarige zoon van George en Veronica. Hij vertelde mij dat hij graag wil studeren in het buitenland omdat hij in de toekomst niet meer in Roemenie wil wonen. Hij wist nog niet of dit mogelijk was vanwege de kosten. Ook vertelde hij dat we die week elke dag vlees hadden gegeten en dat dat voor hen niet gebruikelijk is. Ze hebben simpelweg het geld niet om vlees te kopen. Veel groente zoals wortelen, komkommers, uien, tomaten en aardappelen komen uit eigen tuin en melk komt van de koeien van de buurman die ’s morgens op een krukje zijn koeien melkt. Zijn moeder werkte eerst vijf dagen per week bij een bank maar raakte overspannen door het harde werken en de zorg voor het gezin. Ik heb een bezoek gebracht aan het huis van een van de vrouwen die de Veronica elke dag hielp met koken voor ons. Zij woont samen met haar ouders en zoon in een huis. Voor veel mensen is het niet mogelijk een eigen huis te hebben en daarom leven veel gezinnen in Roemenie met meerdere generaties in een huis.
 
Vrijdagmorgen brachten George en Huragio ons naar Targu Mures. Daar zouden Dianne en ik onze backpacktrip door Roemenie starten. In de auto merkte ik dat ik emotioneel werd bij het zien van de vervallen huizen en doordat ik nadacht over het gesprek met Huragio die morgen. Na lang zoeken vonden we het hostelling international teken op de deur van een complex wat er niet uitzag als een hostel. Later kwamen we er achter dat er kamers verhuurd werden van een studentencomplex. Gelukkig was Huragio mee, want de vrouw sprak geen woord engels.

Na een kleine week namen we afscheid van George en Huragio. Veronica en de andere mensen die we tijdens die week ontmoet hadden, hadden we al eerder die morgen gedag gezegd.
Het zat erop. Na een weekje tegels leggen, vers gebakken cake eten, indrukwekkende ontmoetingen, hilarische momenten en veel gedans stopte ons IBO-avontuur en gingen we verder als backpackers op ontdekkingstocht door Roemenie.

Ik ben naar Montavoix geweest, de ‘berg met de stem’ in de Franse Haut-Jura, op zo’n 50 km van Genève. Vorig jaar was ik op hetzelfde kamp: Montavoix is een fijne plek en ik weet dan ook zeker dat ik nóg eens zal terugkeren! En dat kan: op de berg staat een zogenaamde refuge: een huis dat altijd open is, waar je altijd welkom bent. Er is verder niets: water moet je uit de bron halen, eten meebrengen, koken op houtvuur (of gas, maar dat moet ook aangevoerd worden). De wc is een droog toilet, wassen kan in de rivier en elektriciteit, ach, dat kun je wel een tijdje missen.
Dit jaar hebben we vooral hout opgeruimd. Om het huis was een stuk dichtbegroeid bos gekapt, maar het hout lag er nog toen wij kamen. Van takken en klein grut maakten we hopen die in de fik mochten; stammen werden op lengte gezaagd en konden we opstapelen. Dit alles op de heuvel, dus mijn kuitspieren zijn flink getraind. Andere werkzaamheden waren in en om het huis, bovendien hebben we aan de weg gewerkt. Het is drie kwartier stappen van de parkeerplaats tot het huis, maar als de weg begaanbaar is (no Rolling Stones…), dan kun je met de auto tot een kwartier van boven komen. Dat scheelde ons boodschappen sjouwen. Elke dag waren ook twee mensen verantwoordelijk voor het koken.
‘Bezitter’ van Montavoix is Wim Cuyvers: een architect met grote belangstelling voor de publieke ruimte, dat is het tegenovergestelde van privé-ruimte. Daar waar niemand de baas is, waar de onmachtige zich thuis voelt, waar je kunt spreken zonder taal, ‘gemene ruimte’. Montavoix, de refuge met het omliggende bos erbij, komt in de buurt van wat Wim publieke ruimte noemt. De sfeer is er open en vrij, en dat is ook wat Wim uitstraalt.
Montavoix is heel nuttig, het is een plek waar wandelaars terechtkunnen en waar ook jongeren die in de maatschappij vastlopen, hun plek kunnen vinden. Niet als bewaakten, gevangenen, maar als bewakers/onderhouders van het huis en de omgeving. 
De groep beviel erg goed. Het was 2 Nederlanders ‘tegen’ 7 Vlamingen, en dan te bedenken dat er een aardig evenwicht in de groep was… Ik kreeg al snel het predicaat ‘direct’, terwijl mijn vrienden in Nederland me heel hard uitlachen als ik zeg dat ik direct genoemd word.

 Leuk om zo van binnenuit wat meer van de Vlaamse cultuur te leren. En van de taal: wie loopt er mee? Haha, lopen?! Oei, ‘moppeke’, wandelen dus. Lopen is rennen, en dat doe je niet met 35 graden…
In het weekend hebben we gekampeerd en gerelaxt aan een groot stuwmeer. Echt bijzonder: iedereen die ons een lift gaf, was bereid kilometers om te rijden. Eén auto nam zelfs een groepje mee naar onze bestemming en is toen teruggereden om een ander groepje op te halen…!