IBO-Nederland Weblog

Door Robin van Dongen - Drohobych, Oekraïne

Dit jaar ben ik naar een IBO-project in Oekraïne geweest, Drohobych, een stadje met ongeveer 80.000 inwoners op 100 km van L’viv. Ik had ervoor gekozen om als vrijwilliger te werken in een rehabilitatiecentrum voor alcohol en drugsverslaafden. Ik kende niemand van de andere deelnemers, drie Nederlandse jongens, maar bij aankomst op Venlo centraal, vanaf waar we vertrokken, was meteen duidelijk dat dit wel goed zou komen. We waren van dezelfde leeftijd en allen gemotiveerd en benieuwd naar het leven in Oekraine. Bij aankomst op de luchthaven van L’viv werden we door onze projectleider opgehaald, Andriy, 21, deze werkte voor een vrijwilligersorganisatie (Caritas) die zich inzet voor onder andere: gehandicapten, kinderen van immigranten en alcohol- en drugsverslaafden. Het rehabilitatiecentrum was gelegen op een oude militaire raketbasis, het lag erg afgelegen midden in een bos (bereik voor de mobiele telefoon was er slechts af en toe), de sporen uit de Sovjettijd waren nog duidelijk zichtbaar. Een vreemd idee dat vanaf hier raketten stonden gericht op West-Europa. Het terrein was pas sinds 2 jaar in gebruik als rehabilitatiecentrum, er moest nog veel gebeuren aan de verschillende gebouwen die op het terrein stonden.

Er werd ons uitgelegd dat dit meestal door patiënten van het centrum gebeurde (werktherapie) en dat wij ze hierbij zouden assisteren. Onze projectleider was de enige op het terrein die Engels sprak, wat soms tot moeilijke situaties leidde als deze niet in de buurt was, gelukkig konden we ons meestal wel verstaanbaar maken met behulp van handen en voeten. Het ontbijt bestond uit Kasha, een soort waterige pap in verschillende (smakeloze) smaken, toen we bij vertrek grapten of we het recept hiervan mee mochten nemen naar Nederland, kregen we van de kok een groot pak in handen gedrukt. Het eten was erg sober, fruit hebben we in 2 weken nauwelijks gezien, af en toe kregen we wat toegestopt van de cliënten, die het gevoel hadden dat het weinige dat ze hadden, gedeeld moest worden met de Hollandse vrijwilligers. Het werk varieerde van schuren en verven tot een fundering uitgraven en cement storten. Zodra de baas zijn hielen van de werkvloer had gelicht, werd ons door verschillende patiënten ‘Spakonje, spakonje’ (rustig, rustig!) in gefluisterd, waarom zouden we vandaag doen wat morgen ook nog kan? Elke avond om 20:00 hadden de patiënten een dagevaluatie, hierin werd besproken hoe ieder zich voelde, dit was onderdeel van de therapie. Hierna werd er meestal getafeltennist, de patiënten ontwikkelen zich als ware kampioenen, omdat er verder op het terrein niet veel te doen is. Elke avond probeerden we van deze Oekraïense professionals te winnen, wat slechts een enkele keer lukte. We besloten om aan het eind van deze 2 weken als afscheidscadeautje tafeltennisbadjes te kopen, omdat deze wel toe waren aan vernieuwing. Het contact in de groep was goed, omdat we maar met z’n vieren waren, waren we erg op elkaar aangewezen, mede door onze geïsoleerde ligging hadden we ook veel contact met de cliënten, degenen die een weinig Engels spraken waren erg geïnteresseerd in ons leven in Nederland, maar meestal moest onze projectleider er aan te pas komen om een fatsoenlijk gesprek te kunnen voeren.

In het weekend was er voor ons een uitje naar de bergen georganiseerd, we gingen samen met onze projectleider, een aantal andere Oekraïense vrijwilligers, 5 patiënten en de consultant naar een geïmproviseerd kamp. De meeste patiënten leefden helemaal op, je kon zien dat ze erg blij waren om eens van het terrein af te komen, ze waren in maanden niet weggeweest, en moesten in totaal 1 jaar in het centrum blijven. Twee weken is te kort om van grote betekenis te kunnen zijn, maar als je merkt dat de mensen waarvoor je komt het erg op prijs stellen dat je er bent, heb je eigenlijk al meer dan genoeg gedaan. Naast dat je iets goeds doet voor andere mensen, zie je het land op een andere manier dan waneer je het bezoekt als toerist. Bij vertrek werden we door alle patiënten uitgezwaaid, e-mail adressen werden uitgewisseld met de vraag of ze af en toe een e-mail konden sturen, om het Engels te oefenen. Volgend jaar weer een andere bestemming!