IBO-Nederland Weblog

Door Menno Schielein

Ik prijs mijzelf gelukkig. Ik heb een dak boven mijn hoofd, eten in mijn maag, vrienden en familie en een mooie baan. Wat wil je nog meer? Natuurlijk heb ik mijn persoonlijke ambities maar dat is niet alles. Ik wil ook graag iets terug geven aan de wereld. Ik was altijd al geïnteresseerd in vrijwilligerswerk en op een gegeven moment was het tijd om iets terug te doen. Na wat rondvragen kwam ik de Internationale Bouworde op het spoor. Ik werk zelf in de civiele techniek en mijn affiniteit met de bouwsector maakte mijn nieuwsgierig.
In mei heb ik een informatiemiddag van de IBO bezocht en me verdiept in de projecten van 2009. Er waren opdrachten met sociaal werk met gehandicapten, kinderen maar ook projecten die puur om bouwen draaien. Ik voelde mijn op de eerste plaats aangetrokken tot het herstel van antieke muren in Cortemillia (Italië) en op de tweede plaats tot de bouw van een huis voor jeugddelinquenten in Frankrijk.
Na mijn inschrijving ontving ik bevestiging voor mijn eerste keus. De weken daarna groeide de deelnemerslijst gestadig. In deze aanloop naar het project werd ik door de IBO goed op de hoogte gehouden over reisschema’s, verzekeringen en contactgegevens. Petje af voor het secretariaat in Nijmegen want ze hebben de zaken netjes geregeld.

Ik heb al aardig wat gereisd maar als ik op pad ga, krijg ik altijd weer kriebels in mijn buik. Het uitzicht op nieuwe mensen, plaatsen en ervaringen maakt me altijd enthousiast. Op Schiphol ontmoette ik een van mijn groepsgenoten en samen zijn we naar Italië gevlogen. Nog een binnenlandse vlucht, een treinreis en een busreis later, stonden we in Cortemillia. Op het busstation werden we opgehaald door Katrien. Zij was ons contactpersoon van het Ecomuseo dei terrazzamenti e della vite Cortemillia. Hup in de auto en op weg naar het project. Ik zag laarzen, hooi en modder in de auto liggen. Dit kon wel eens primitief worden. Ik was blij dat ik mijn eigen slaapmatje had meegenomen.
Aangekomen op Monte Oliveto bleek het tegenovergestelde waar. Onze verblijfplaats tijdens het project bleek een groot landhuis te zijn op een grote heuvel met terrassen en wijngaarden, hoog uitkijkend over het dorp en het dal.  Alles was piekfijn geregeld. Van de verzorgde slaapvertrekken tot de schone, professionele keuken die we mochten gebruiken. Alsof dat niet genoeg was, ontdekten we dat het Ecomuseo en de gemeenschap van Cortemillia twee kokkinnen voor ons project geregeld hadden. Iedere dag zouden Maria en Ernesta naar ons mooie huis op de heuvel komen en voor ons koken. Ik weet dat het niet bij alle projecten zo is maar wat hebben we genoten van deze luxe!  Nadat alle projectleden waren binnengedruppeld, hebben we onze eerste gezamenlijke maaltijd genuttigd (die ook al voor ons gekookt was).
De volgende dag was het om acht uur aantreden. Na een ontmoeting met Salvatore, de voorman van ons project, volgde de kennismaking met ons project. Katrien vertelde ons over het ontstaan van de terrassen in de regio, de geologische processen die er de basis van zijn. Ook vertelde ze hoe wij als vrijwilligers zouden helpen met het herstel van de grondkerende muren die deze terrassen in stand houden.
Vervolgens nam Salvatore de uitleg over en toonde ons, in het kort, hoe je dit soort muren bouwt. Vervolgens leidde hij ons rond over het terrein van Monte Oliveto en de omliggende terreinen. Daarna volgde een rondleiding in het stadje en maakten we kennis met de locals. Erg gezellig!
De volgende dag was onze eerste werkdag. De indeling van deze dag stond model voor alle volgende werkdagen op ons project. Hieronder volgt een beschrijving van een “gemiddelde dag”:
• 07:30: opstaan en ontbijten.
• 08:00: verzamelen, gereedschappen opsnorren en 5 minuten naar de bouwplaats lopen.
• 08:05-12:00: werken aan de muur met zoveel pauze als nodig (van werken in 25 tot 30 graden Celsius wordt je moe!)
• 12:00-13:00: eten warme GROTE warme maaltijd met drie gangen en koffie (alles vers gemaakt door Maria en Ernesta).
• 13:00-14:00: slapen.
• 14:00-18:00 weer lekker werken aan de muur.
• 18:00-19:00: uitrusten, douchen, omkleden.
• 19:00-20:00: weer een lekkere warme maaltijd (deze keer samenstellen met eten uit de koelkast)
• 20:00-…: relaxen, drinken in het stadje, wat je maar wilt.

Het werk aan de muren was een mooie en interessante ervaring. Daar waar de muren waren ingestort, waren de stenen op een grote hoop gegooid. Het was de bedoeling de muur te repareren met de stenen die eruit kwamen. Stenen met een mooie vlakke kant aan de voorkant van de muur. Stenen met onregelmatige kanten in het midden en de achterkant van de muur. Makkelijk toch? Niet dus! De terrasmuren in Cortemillia zijn namelijk “dry stone walls”. Dit betekent dat er geen mortel gebruikt wordt. Alles moet perfect passen, recht liggen en mag absoluut niet bewegen. Kortom: heel veel zoeken naar de juiste steen, kleine stukjes steen als wigjes gebruiken en passen, passen en nog eens passen. Stenen zagen of teveel aanpassen deden we niet vanwege het natuurlijke karakter van de voorkant van de muur.
In het begin is dit een lastig karwei maar op een gegeven moment krijg je door welke steen je waar kunt gebruiken, waar een steen zal passen zonder het eerst te proberen en vooral dat je het heel, heel rustig aan moet doen. Enerzijds omdat de stenen zwaar zijn en je anders het einde van de dag niet haalt. Anderzijds omdat het gewoon veel te warm is om je te haasten.

Dit alles maakt het werk op een gegeven moment tot een soort meditatie. Je ontwikkelt een soort relatie met zo’n muur. Je bent 2 weken in cadans bezig en je legt er een stukje van jezelf in. Als het werk dan klaar is, kijk je met heel andere ogen naar zo’n muur. Dit was voor mij een bijzondere ervaring.

Hoewel het werk aan de muren onze hoofdtaak was, hebben we ook nog andere werkzaamheden uitgevoerd, zoals: het maken van een stenen terrasje, nieuwe stenen selecteren in de steengroeve en een steil pad onkruidvrij maken dat dagelijks door oude omaatjes gebruikt wordt om naar de markt te lopen. Ja, in Cortemillia lopen oude omaatjes over heel steile paadjes.
Hoewel we veel lichamelijk zware arbeid hebben verricht, heeft de sociale kant van onze begeleider, Salvatore, een diepe indruk op mij gemaakt. Iedere avond zaten we met hem en zijn vrienden op het terras. We zijn met zijn allen naar de jaarlijkse all-you-can-eat-ravioli-extravaganza geweest. Na de werkdag was er altijd tijd voor gezellig napraten en als klap op de vuurpijl organiseerden Salvatore, Kartien en vrienden spontaan een feest voor ons vrijwilligers. We maakten met zijn allen tagliatelle. Veel vrienden en kennissen kwamen uit het dorp met eten en drank naar ons landhuis. Op het hoogtepunt zaten we met zijn twintigen rond de tafel. Een bont feest met bouwvakkers, zangers, wijnboeren en vrijwilligers. Eten, zang, een hoop lachen en hier en daar een traan. Heel mooi!
De werkzaamheden waren heel leuk en interessant maar wat de diepste indruk heeft gemaakt, is de connectie die we binnen twee weken hebben opgebouwd. De plaatselijke bevolking verbaasde zich over onze openheid en contactlust. En wij, als vrijwilligers, verbaasden ons over de warmte en vrijgevigheid van Katrien, Salvatore en zijn vrienden. Het contact in de groep vrijwilligers was ook goed en een half jaar later heb ik nog altijd contact met Salvatore en één van de groepsleden.
Samenvattend kan ik zeggen dat dit project een mooie en blijvende ervaring voor mij is. Ik ben erdoor gestimuleerd om me in te blijven zetten voor vrijwilligersprojecten en ik kan iedereen aanraden om aan een dergelijk project deel te nemen.